Świadczenie postojowe to forma wsparcia dla osób, które z powodu określonych okoliczności utraciły możliwość uzyskiwania przychodów. Aby ubiegać się o wypłatę, trzeba złożyć w ZUS odpowiedni wniosek, korzystając z właściwego formularza. W artykule wyjaśniamy, jaki druk wybrać, kto może złożyć wniosek oraz jak i w jakim terminie go przekazać.
- Przedsiębiorca składał RSP-D, a o kolejną wypłatę — RSP-DK.
- Zleceniobiorca korzystał z formularza RSP-CZ i dołączał kopię umowy.
- Historyczne warunki obejmowały m.in. przestój związany z COVID-19 i określone limity przychodów.
- Wnioski składano elektronicznie przez PUE ZUS; przed wysłaniem należało sprawdzić dane i zachować potwierdzenie.
- Formularze i zasady dotyczą dawnych tarcz antykryzysowych — w 2026 roku sprawdź w ZUS, czy wsparcie jest dostępne.
Wybór formularza zależy od tego, kto ubiega się o świadczenie i czy składa wniosek po raz pierwszy. Przedsiębiorca występujący o pierwsze postojowe wypełniał RSP-D. Podawał w nim dane identyfikacyjne i kontaktowe, numer rachunku, formę opodatkowania oraz informacje o prowadzeniu lub zawieszeniu działalności. Jeśli firma działała, należało też wykazać przychody z dwóch kolejnych miesięcy: miesiąca przed złożeniem wniosku i miesiąca wcześniejszego. Zgodnie z opisanymi historycznymi zasadami przychód musiał spaść co najmniej o 15%, a świadczenie wynosiło 2080 zł lub 1300 zł — zależnie od formy opodatkowania i statusu VAT.
O kolejną wypłatę przedsiębiorca ubiegał się na formularzu RSP-DK. Świadczenie można było otrzymać maksymalnie trzy razy, a następny wniosek składało się najwcześniej w miesiącu po wypłacie poprzedniego. Wnioskodawca potwierdzał, że sytuacja firmy się nie poprawiła, dlatego formularz wymagał mniej danych niż RSP-D. Aby uniknąć pomyłki, najpierw ustal, czy wnioskodawca prowadzi firmę, czy wykonuje umowę cywilnoprawną.
2080 zł wsparcia dla zleceniobiorcy — kto mógł je otrzymać?
Zleceniobiorca, a nie przedsiębiorca, składał formularz RSP-CZ. Umowa musiała zostać zawarta przed 1 kwietnia 2020 r., a jej realizację musiał ograniczyć przestój związany z COVID-19. Ponadto przychód zleceniobiorcy w miesiącu przed złożeniem wniosku nie mógł przekraczać 300% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału. We wniosku podawano dane zleceniobiorcy i zleceniodawcy, datę i okres umowy, przychód z umowy oraz kwotę faktycznie uzyskaną w poprzednim miesiącu. Dołączano też skan lub zdjęcie umowy. Świadczenie wynosiło 2080 zł.
W skrócie: przedsiębiorca ubiegający się o pierwsze postojowe wybierał RSP-D, o kolejną wypłatę — RSP-DK, a zleceniobiorca — RSP-CZ. Ponieważ formularze i progi dotyczą historycznych zasad tarcz antykryzysowych, przed wysłaniem dokumentów sprawdź w PUE ZUS, czy wsparcie i właściwy druk są nadal dostępne oraz jakie warunki obowiązują. Wnioski elektroniczne podpisywano m.in. profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub osobistym. Po wysłaniu zachowaj potwierdzenie i sprawdź odpowiedź ZUS na swoim koncie.
Jak ubiegać się o świadczenie postojowe z ZUS
Najpierw dobierz formularz i sprawdź warunki, a następnie uzupełnij wniosek i przekaż go do ZUS. Wymagania zależą od tego, czy składasz wniosek jako przedsiębiorca, zleceniobiorca, czy ubiegasz się o kolejną wypłatę.
- Wybierz właściwy formularz. Jako przedsiębiorca złóż RSP-D, a o kolejną wypłatę — RSP-DK. Jako zleceniobiorca skorzystaj z RSP-CZ. Dodatkowe świadczenie dla uprawnionych przedsiębiorców może wymagać formularza RSP-DD lub RSP-DD6. Przed złożeniem sprawdź aktualny druk i warunki pomocy.
- Sprawdź kryteria. W historycznych zasadach dla przedsiębiorców liczyły się m.in. data rozpoczęcia działalności, przestój związany z COVID-19 i brak innego tytułu do ubezpieczeń. Jeśli firma działała, wymagano też spadku przychodu o co najmniej 15% między wskazanymi miesiącami. Przy zawieszonej działalności wymagano, by zawieszenie nastąpiło po 31 stycznia 2020 r.; spadek przychodu nie stanowił wtedy kryterium. Zleceniobiorca powinien sprawdzić datę umowy, ograniczenie jej realizacji i limit przychodu. Warunki oraz terminy zależą od edycji programu.
- Przygotuj dane i numer konta. W formularzu RSP-D podaj dane identyfikacyjne, adres i rachunek do wypłaty. Wpisz też telefon i e-mail, by ZUS mógł się z Tobą skontaktować. W RSP-CZ sprawdź dane swoje i zleceniodawcy oraz przygotuj kopię lub skan umowy cywilnoprawnej.
- Wypełnij odpowiednie sekcje. W RSP-D zaznacz formę opodatkowania i wskaż, czy zawiesiłeś działalność. Jeśli firma działała, wpisz przychody z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku i sprawdź wymagany spadek. W RSP-CZ podaj datę i okres umowy, przychód brutto z umowy oraz faktyczny przychód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Wypełnij tylko pola dotyczące Twojej sytuacji.
- Sprawdź oświadczenia i wniosek. Potwierdź zgodność danych ze stanem faktycznym i prawnym — za podanie nieprawdy grozi odpowiedzialność karna. Przy kolejnej wypłacie złóż wymagane oświadczenie, że Twoja sytuacja się nie poprawiła. O kolejne świadczenie można było wnioskować maksymalnie trzykrotnie, z zachowaniem wymaganych odstępów.
- Wyślij wniosek i zachowaj potwierdzenie. Przedsiębiorcy i zleceniobiorcy składali opisane wnioski przez PUE ZUS. W przypadku RSP-CZ wymagano formy elektronicznej i załączenia umowy. Zależnie od formularza można było użyć m.in. profilu PUE, podpisu zaufanego, e-dowodu lub podpisu kwalifikowanego. Po wysłaniu sprawdzaj korespondencję na PUE albo wybranym kanale. Od decyzji odmownej można było odwołać się do sądu za pośrednictwem ZUS, zwykle w ciągu miesiąca od jej otrzymania. W niektórych procedurach obowiązywał inny termin wskazany w decyzji lub przepisach.
Jak wypełnić wniosek RSP-D i jakie dane przygotować?
Wniosek RSP-D pozwalał przedsiębiorcom ubiegać się w ZUS o świadczenie postojowe. Przed wypełnieniem przygotuj dane firmy: NIP, REGON, PESEL, imię i nazwisko, nazwę skróconą oraz aktualny adres. Miej też pod ręką telefon, e-mail i numer rachunku do wypłaty. Na koniec porównaj te informacje z dokumentami firmy.
W części o opodatkowaniu zaznacz kartę podatkową i zwolnienie z VAT albo inną formę rozliczeń. Następnie określ, czy po 31 stycznia 2020 roku prowadziłeś działalność, czy ją zawiesiłeś. Jeśli firma działała, wpisz przychody z dwóch kolejnych miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku — na przykład w maju porównaj przychody z marca i kwietnia. Ówczesne przepisy wymagały spadku o co najmniej 15%. Przy zawieszonej działalności pomiń tę część.
Sprawdź dane i dokumenty przed złożeniem wniosku
Na końcu potwierdź zgodność informacji ze stanem faktycznym i prawnym, wpisz datę oraz złóż podpis. Za nieprawdziwe dane grozi odpowiedzialność, dlatego sprawdź kwoty, daty i numer rachunku. Wniosek można było wysłać przez PUE ZUS, używając dostępnego podpisu elektronicznego. Przed wysyłką skorzystaj z funkcji sprawdzania formularza, która wskazuje brakujące pola.
Przygotuj ewidencję przychodów za porównywane miesiące, informacje o formie opodatkowania i zawieszeniu działalności oraz potwierdzenie numeru rachunku. Świadczenie wynosiło 80% minimalnego wynagrodzenia albo 50% w przypadku osób rozliczających się kartą podatkową i zwolnionych z VAT. W opisywanych przepisach oznaczało to odpowiednio 2080 zł i 1300 zł za wypłatę. O kolejne świadczenie należało wystąpić osobnym wnioskiem RSP-DK i oświadczyć, że sytuacja przedsiębiorcy się nie poprawiła. Przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualne zasady ZUS, bo formularze i warunki pomocy mogą się zmieniać.
Wskazówka: przed wysłaniem porównaj przychody z ewidencją księgową — przy spadku wymaganym w ówczesnych zasadach liczył się przychód, a nie dochód.
Jak złożyć wniosek o świadczenie postojowe przez PUE ZUS?
Aby złożyć wniosek o świadczenie postojowe, zaloguj się do PUE ZUS za pomocą hasła, profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub podpisu kwalifikowanego. Następnie znajdź formularz RSP-D w katalogu usług albo dokumentów i utwórz wniosek. Przygotuj NIP, REGON lub PESEL, dane adresowe i kontaktowe oraz numer rachunku bankowego.
Wypełnij formularz etapami: sprawdź dane pobrane z profilu, wybierz formę opodatkowania i zaznacz, czy prowadzisz, czy zawiesiłeś działalność. Jeśli firma działa, podaj przychody z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. ZUS porównuje te kwoty, a opisane zasady wymagały spadku przychodów o co najmniej 15%. Na końcu potwierdź oświadczenia — podanie nieprawdziwych danych może skutkować odpowiedzialnością karną.
Jeden błąd może opóźnić wypłatę — co sprawdzić przed wysłaniem wniosku
Najpierw kliknij „Sprawdź” i popraw ewentualne braki. Potem zapisz dokument i wybierz „Wyślij”. Podpisz wniosek profilem PUE, profilem zaufanym, e-dowodem lub podpisem kwalifikowanym. Możesz też zdecydować, czy ZUS prześle odpowiedź na skrzynkę PUE, czy pocztą. Podobne zagadnienia znajdziesz w w tym artykule. Przed wysłaniem sprawdź numer rachunku i kwoty, aby uniknąć opóźnień.
Przed wysłaniem wniosku upewnij się, że wszystkie dane są poprawne i kompletne. Regularnie sprawdzaj skrzynkę PUE, aby nie przeoczyć wiadomości z ZUS.
Po wysłaniu monitoruj skrzynkę odbiorczą PUE i sprawdzaj podane dane kontaktowe, ponieważ ZUS może skontaktować się telefonicznie lub e-mailem. Jeśli urząd przyzna świadczenie, przeleje je na wskazany rachunek. Od odmownej decyzji możesz odwołać się do sądu za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od jej otrzymania. W historycznym trybie o kolejną wypłatę wnioskowało się na formularzu RSP-DK, a ponowne wsparcie wymagało oświadczenia, że sytuacja wnioskodawcy się nie poprawiła.
Ciekawostka: formularz RSP-DK służył do ubiegania się o kolejne świadczenie postojowe — nie wystarczyło ponownie wysłać wniosku RSP-D; trzeba było też oświadczyć, że sytuacja wnioskodawcy nie uległa poprawie.
Kto może otrzymać postojowe i jakie warunki musi spełnić?
Postojowe przysługiwało m.in. przedsiębiorcom i osobom wykonującym umowy cywilnoprawne. Warunki zależały od rodzaju działalności, sytuacji firmy i wnioskowanego świadczenia.
- Przedsiębiorcy kontynuujący działalność — musieli zasadniczo rozpocząć ją przed 1 lutego 2020 r., doświadczyć przestoju związanego z pandemią i wykazać, że przychód w miesiącu przed złożeniem wniosku spadł o co najmniej 15% w porównaniu z miesiącem wcześniejszym. W niektórych przypadkach obowiązywał też limit przychodu równy 300% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału. Szczegółowe zasady zmieniały się wraz z kolejnymi tarczami antykryzysowymi.
- Przedsiębiorcy, którzy zawiesili działalność — mogli ubiegać się o wsparcie, jeśli rozpoczęli firmę przed 1 lutego 2020 r., a zawiesili ją po 31 stycznia 2020 r. Nie musieli wykazywać spadku przychodów, jednak nadal mogły ich obowiązywać inne warunki, w tym limit przychodu i zasady dotyczące innych tytułów do ubezpieczeń.
- Zleceniobiorcy i wykonawcy umów cywilnoprawnych — mogli otrzymać postojowe, gdy COVID-19 uniemożliwił im wykonanie umowy lub ograniczył jej realizację. Umowę musieli zawrzeć przed 1 kwietnia 2020 r., a ich przychód w miesiącu poprzedzającym wniosek nie mógł przekroczyć 300% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału. Wniosek składali sami, jeśli płatnik składek odmówił złożenia go w ich imieniu.
- Przedsiębiorcy z określonych branż — mogli uzyskać dodatkowe, jednorazowe świadczenie, jeśli ich przeważający kod PKD znajdował się na liście określonej w przepisach. Musieli m.in. prowadzić działalność w wymaganym terminie, doświadczyć przestoju związanego z COVID-19 i wykazać, że przychód w październiku lub listopadzie 2020 r. spadł o co najmniej 40% względem tego samego miesiąca 2019 r. Wcześniej musieli też otrzymać co najmniej jedno świadczenie postojowe.
- Osoby ubiegające się o kolejną wypłatę — mogły otrzymać świadczenie najwyżej trzy razy, jeśli pozwalały na to przepisy dotyczące danej pomocy. Przy kolejnym wniosku musiały oświadczyć, że ich sytuacja materialna się nie poprawiła. ZUS mógł wypłacić świadczenie najwcześniej w miesiącu następującym po wypłacie poprzedniego.
- Osoby spełniające warunki formalne — składały do ZUS właściwy wniosek, np. RSP-D dla przedsiębiorcy, RSP-CZ dla zleceniobiorcy albo formularz dotyczący kontynuacji lub dodatkowego świadczenia. Zależnie od rodzaju pomocy wysyłały go elektronicznie przez PUE ZUS. Świadczenie wynosiło zwykle 2080 zł, a dla osób rozliczających się kartą podatkową i zwolnionych z VAT — 1300 zł. Od odmowy ZUS można było odwołać się do sądu za pośrednictwem Zakładu.
